Şeytana ve nefse uymanın sıkıntılara yol açacağını, tevazunun kibir ve benliği yok edeceğini ve nihayet mecazi aşkın geçici, ilahi aşkın ise baki olduğunu anlatmak isteyen Mesnevi, maddi hayatın sıkıntılarıyla boğuşan insanoğlunu, manevi yönden yetiştirme yolunda bir nevi reçetedir.